مشاهده مشاوران

خلاصه: عفونت‌های پوستی قارچی (مثل رینگ ورم و مالاسزیا) و باکتریایی (مثل پیودرما) از شایع‌ترین مشکلات پوستی در سگ و گربه هستن که با علائمی مثل ریزش موی سکه‌ای، خارش، قرمزی، جوش‌های چرکی و بوی بد پوست خودشون رو نشون می‌دن. خیلی از این عفونت‌ها می‌تونن به انسان هم منتقل بشن. توی این مقاله از پت منتور، صفر تا صد این بیماری‌ها، از تشخیص و درمان دارویی تا پیشگیری از انتقال به انسان رو کامل توضیح می‌دیم.

پوست حیوانات خونگی مثل یه سپر محافظ در برابر دنیای بیرون عمل می‌کنه. ولی وقتی این سد دفاعی به هر دلیلی ضعیف بشه — آلرژی، ریزش مو، زخم، رطوبت، یا ضعف سیستم ایمنی — باکتری‌ها و قارچ‌های فرصت‌طلب حمله می‌کنن و عفونت‌های پوستی آزاردهنده و گاهی خطرناک ایجاد می‌کنن. نکته مهم اینه که خیلی از این عفونت‌ها (مثل رینگ ورم) می‌تونن به راحتی به انسان و سایر حیوانات خونه منتقل بشن. از طرفی، درمان ناقص یا خودسرانه با پمادهای کورتونی، عفونت رو بدتر می‌کنه و باکتری‌ها رو مقاوم می‌سازه. بیاین با هم یاد بگیریم چطور این عفونت‌ها رو بشناسیم، درست درمانشون کنیم و از انتشارشون جلوگیری کنیم.

عفونت‌های قارچی پوست (درماتوفیتوز و مالاسزیا)

رینگ ورم (Ringworm)؛ قارچی که کرم نیست!

با وجود اسمش، رینگ ورم هیچ ربطی به کرم نداره. این یه عفونت قارچی مسریه که توسط قارچ‌های درماتوفیت (Microsporum canis شایع‌ترین در گربه‌ها، Trichophyton و Microsporum gypseum) ایجاد می‌شه. قارچ به کراتین پوست، مو و ناخن حمله می‌کنه. مشخصه اصلی: ضایعات گرد و سکه‌ای شکل با حاشیه قرمز و پوسته‌پوسته و مرکز کم‌مو یا بی‌مو. این ضایعات معمولاً خارش ندارن یا خارش کمی دارن (برخلاف آلرژی که خارش شدید داره). گربه‌ها (مخصوصاً پرشین‌ها و بچه گربه‌ها) شایع‌ترین ناقل هستن و ممکنه خودشون هیچ علامتی نداشته باشن (ناقل بدون علامت). رینگ ورم به شدت به انسان (مخصوصاً کودکان، افراد مسن و کسانی که نقص ایمنی دارن) منتقل می‌شه و ایجاد ضایعات گرد و خارش‌دار روی پوست می‌کنه. تشخیص: لامپ وود (Wood's Lamp) — بعضی گونه‌های قارچ زیر نور فرابنفش سبز فسفری می‌درخشن. کشت قارچ (DTM) استاندارد طلایی تشخیصه. درمان: داروی ضدقارچ خوراکی (ایتراکونازول یا تربینافین) + شامپوی ضدقارچ (میکونازول + کلرهگزیدین) هفته‌ای ۲ بار + ضدعفونی کامل محیط (جاروبرقی، وایتکس رقیق، دور انداختن وسایل قابل شستشو). درمان حداقل ۶-۸ هفته طول می‌کشه و باید تا ۲ کشت منفی ادامه پیدا کنه.

مالاسزیا درماتیت (Malassezia Dermatitis)؛ عفونت مخمری

مالاسزیا یه مخمر (قارچ تک‌سلولی) هست که بطور طبیعی روی پوست زندگی می‌کنه. ولی وقتی شرایط مساعد بشه (رطوبت، چربی زیاد پوست، آلرژی، عفونت گوش)، رشد انفجاری پیدا می‌کنه و ایجاد عفونت می‌کنه. نواحی مورد علاقه: چین‌های پوستی (صورت، گردن، زیر بغل، کشاله ران)، بین انگشتان (التهاب پنجه)، داخل گوش. علائم: قرمزی، پوسته‌های چرب و زردرنگ، بوی ترش و چیپس مانند (بوی مخمر)، خارش متوسط تا شدید، تیره شدن پوست (هیپرپیگمانتاسیون) در موارد مزمن. نژادهای مستعد: شارپی، بولداگ انگلیسی، پاگ، باست هاند، کوکر اسپانیل. تشخیص: سیتولوژی پوست (نمونه‌برداری با چسب اسکاچ و رنگ‌آمیزی). درمان: شامپوی ضدقارچ (کتوکونازول، میکونازول، کلرهگزیدین) + در موارد شدید داروی ضدقارچ خوراکی (کتوکونازول، فلوکونازول).

عفونت‌های باکتریایی پوست (پیودرما)

پیودرما (Pyoderma) یعنی عفونت چرکی پوست. شایع‌ترین باکتری عامل: استافیلوکوکوس پسوداینترمدیوس (Staphylococcus pseudintermedius). پیودرما تقریباً همیشه یه عفونت ثانویه‌ست — یعنی اول یه مشکل دیگه (آلرژی، انگل، اختلال هورمونی مثل دیابت یا کم‌کاری تیروئید) سد دفاعی پوست رو می‌شکنه و بعد باکتری‌ها حمله می‌کنن. انواع پیودرما:

• پیودرمای سطحی (Surface Pyoderma): مثل Hot Spot (درماتیت مرطوب حاد) — یه زخم قرمز، مرطوب و چرکی که ظرف چند ساعت ایجاد می‌شه. سگ مدام همون نقطه رو میلیسه و بدترش می‌کنه. شایع در نژادهای پرمو مثل گلدن رتریور.
• پیودرمای سطحی (Superficial Pyoderma): درگیری فولیکول‌های مو. جوش‌های چرکی (Pustules)، دَلَمه‌های زرد، ریزش موی تکه‌ای. شایع‌ترین فرم پیودرما.
• پیودرمای عمقی (Deep Pyoderma): عفونت لایه‌های عمیق‌تر پوست و بافت زیرجلدی. توده‌های دردناک، آبسه، مجاری چرکی. نیاز به آنتی‌بیوتیک طولانی‌مدت (۴-۸ هفته).

تشخیص: سیتولوژی پوست (مشاهده باکتری‌های کوکسی)، کشت باکتریایی و آنتی‌بیوگرام (برای موارد مقاوم). درمان: آنتی‌بیوتیک خوراکی (سفالکسین، آموکسی‌سیلین-کلاوولانات) + شامپوی آنتی‌باکتریال (بنزوئیل پراکساید، کلرهگزیدین). هرگز دوره آنتی‌بیوتیک رو زودتر از موعد قطع نکنین.

پیشگیری از عفونت‌های پوستی

• درمان سریع آلرژی و بیماری‌های زمینه‌ای: کنترل خارش و آلرژی با دارو و رژیم غذایی ضدحساسیت.
• حمام منظم با شامپوی مناسب: شامپوهای ضدقارچ و ضدباکتری (هفته‌ای ۱-۲ بار در موارد مزمن).
• خشک کردن کامل پوست: مخصوصاً چین‌های پوستی در نژادهای شارپی، پاگ و بولداگ.
• ضد انگل منظم: انگل‌های خارجی مثل کک و جرب سد دفاعی پوست رو می‌شکنن.
• تغذیه با امگا ۳ و پروتئین باکیفیت: تقویت سلامت پوست و مو.
• قرنطینه حیوانات جدید: ۲-۴ هفته قبل از تماس با سایر حیوانات خونه.
• ضدعفونی محیط: در صورت تشخیص رینگ ورم، شستشوی هفتگی ملحفه‌ها، جاروبرقی روزانه، ضدعفونی سطوح با وایتکس رقیق (۱:۱۰).
• شستن دست‌ها بعد از تماس با حیوان بیمار.

مطالب مرتبط

• علت خارش سگ | درمان خانگی و زمان مراجعه به دامپزشک
• علت ریزش مو در سگ و گربه | درمان و زمان مراجعه به دامپزشک
• علت عفونت گوش در سگ و گربه | درمان خانگی و زمان مراجعه به دامپزشک
• علت زخم و التهاب پنجه در سگ و گربه | درمان خانگی و زمان مراجعه به دامپزشک
• علت زخم و سوختگی پوست در حیوانات خانگی | درمان خانگی و زمان مراجعه به دامپزشک

سوالات متداول

🐾 نیاز به مشاوره دامپزشکی داری؟

همین حالا مشاوره بگیر